Su Deposu Çatlak Tamiri

Beton su depolarındaki çatlaklar tek bir nedene bağlı değildir. Erken dönem rötre, beton döküm etaplarının birleştiği soğuk derzler, taban-duvar birleşimleri, yüzeyde segregasyon veya boşluklar ve zaman içinde oluşan hareketler çatlakların görülmesine katkıda bulunabilir. Çatlağın yalnızca görüntüsüne bakarak nedenini kesinleştirmek doğru değildir. Özellikle tekrar açılan, aktif su taşıyan veya yapısal nitelik şüphesi bulunan çatlaklarda mevcut durum daha ayrıntılı değerlendirilmelidir.

Önce çatlağın konumu, uzunluğu, su taşıyıp taşımadığı ve çevresindeki beton yüzey incelenir. Aktif sızıntı varsa su geçişinin niteliği değerlendirilir. Ardından çatlağa göre enjeksiyon, lokal beton tamiri, derz çözümü veya yüzey yalıtımı gibi uygun yöntem seçilir. Uygulama bölgesi hazırlanır, tamir sistemi uygulanır ve çevre yüzey tamamlanır. Son aşamada tamir bölgesi kontrol edilir; kullanılan ürün ve proje şartları uygunsa gerekli kürlenme sonrasında sızdırmazlık testi yapılabilir.

Sızdıran beton çatlağında yalnızca çatlağın ağzını kapatmak çoğu zaman yeterli olmayabilir. Aktif su taşıyan uygun çatlaklarda poliüretan enjeksiyon gibi su yalıtımı odaklı sistemler değerlendirilebilir. Çatlak çevresindeki beton bozuksa lokal tamir ve yüzey hazırlığı da gerekebilir. Seçilecek yöntem çatlağın hareketli olup olmadığına, suyun debisine, betonun sağlamlığına ve çatlağın bir derz veya geçiş detayıyla ilişkisine göre belirlenmelidir.

Bazı beton su deposu çatlaklarında geniş çaplı kırım gerekmeden müdahale yapılabilir. Uygun enjeksiyon uygulamalarında çatlak hattı çevresinden küçük çaplı delikler açılarak pakerler yerleştirilir ve reçine çatlak veya boşluk içerisine sevk edilir. Ancak hasarlı betonun sökülmesi, eski kaplamanın kaldırılması veya çatlak çevresinde mekanik hazırlık gereken durumlarda lokal işlem yapılması gerekebilir. Bu nedenle “sıfır kırım” her çatlak için garanti edilebilecek bir özellik değildir.

Poliüretan enjeksiyon, uygun beton çatlaklarında, soğuk derzlerde ve su taşıyan belirli boşluklarda su geçişini kontrol altına almak amacıyla değerlendirilebilir. Kullanılacak ürün çatlağın durumu, suyun varlığı ve uygulama şartlarına göre seçilmelidir. Bazı PU köpük reçineler ilk su durdurma amacıyla kullanılırken, farklı PU reçineleri kalıcı elastik sızdırmazlık için tasarlanabilir. Bu nedenle her poliüretan ürünün aynı amaç ve performansa sahip olduğu varsayılmamalıdır.

Hayır. Kuru ve hareketsiz bir yüzey çatlağı, aktif su taşıyan bir çatlak ve yapısal çatlak şüphesi bulunan bir beton elemanı aynı yöntemle ele alınmamalıdır. Bazı lokal çatlaklarda tamir harcı veya yüzey sistemi yeterli olabilir. Yapısal onarım gereken uygun çatlaklarda epoksi enjeksiyon gibi farklı sistemler gündeme gelebilir. Poliüretan enjeksiyon, özellikle su yalıtımı ve su geçişinin kontrolü bağlamında değerlendirilir; tüm çatlaklar için tek çözüm değildir.

Genel olarak poliüretan enjeksiyon sistemleri su taşıyan çatlakların ve derzlerin sızdırmazlığında, epoksi enjeksiyon sistemleri ise uygun koşullardaki yapısal çatlakların rijit biçimde bağlanması ve onarımı bağlamında kullanılır. Ancak ürün ailesi içinde farklı reçineler bulunduğu için seçim yalnızca “PU mu, epoksi mi?” sorusuna indirgenmemelidir. Çatlağın kuru, nemli veya aktif su taşıyan durumda olması, hareket beklentisi ve yapısal niteliği uygun ürün seçiminde belirleyicidir.

Tek veya lokal bir çatlak söz konusuysa ve çevredeki yalıtım sistemi sağlam durumdaysa lokal çatlak tamiri yeterli olabilir. Fakat çok sayıda çatlak, yüzey genelinde terleme veya sızıntı, eski kaplamada yaygın kabarma ya da çoklu derz problemi varsa yalnızca bir çatlağı kapatmak yeterli olmayabilir. Bu durumda yüzey hazırlığı sonrasında kapsamlı beton su deposu izolasyonu veya içten yalıtım sistemi değerlendirilmelidir.

Süre çatlak sayısına, aktif su bulunup bulunmadığına, uygulanacak yönteme, yüzey hazırlığına ve kullanılan malzemenin kürlenme süresine göre değişir. Birkaç lokal çatlağın enjeksiyonu ile yüzey bozulması ve çoklu çatlak bulunan bir beton deponun kapsamlı onarımı aynı iş programına sahip değildir. Uygulama süresi ile deponun yeniden suyla doldurulabileceği süre de aynı olmayabilir. Net süre seçilen sistem ve teknik şartlar belirlendikten sonra verilmelidir.

Fiyat yalnızca çatlağın uzunluğuna göre belirlenmez. Çatlak sayısı, aktif su akışı, enjeksiyon gereksinimi, kullanılacak reçine veya tamir malzemesi, lokal beton onarımı, eski kaplamanın kaldırılması, depoya erişim ve iş güvenliği koşulları toplam maliyeti etkiler. Aynı uzunluktaki iki çatlak farklı uygulama sistemi gerektirebilir. Fotoğraf veya video ön değerlendirmeye yardımcı olur; net fiyat için çatlağın ve çevre yüzeyin durumu birlikte görülmelidir.

Çatlağın oluşmasına neden olan hareket devam ediyorsa veya kullanılan onarım sistemi çatlağın davranışına uygun seçilmediyse tekrar açılma riski bulunabilir. Bu nedenle çatlağın aktif veya pasif olduğu, tekrar eden hareket işareti bulunup bulunmadığı ve çevredeki betonun durumu değerlendirilmelidir. Yapısal hareket şüphesi varsa yalnızca yüzey tamiriyle yetinilmemeli ve gerekli mühendislik değerlendirmesi ayrıca yapılmalıdır.

Depoyu yeniden kullanıma açma süresi uygulanan enjeksiyon, beton tamir veya yüzey yalıtım sisteminin teknik föyünde belirtilen kürlenme ve suyla temas koşullarına bağlıdır. Tamirin tamamlanması ürünün hemen suya hazır olduğu anlamına gelmez. Gerekli bekleme süresi tamamlandıktan sonra tamir bölgesi kontrol edilir ve proje şartları uygunsa sızdırmazlık testi uygulanabilir. Sabit 24, 48 veya 72 saat gibi bir süre ancak kullanılan sistem gerçekten bunu gerektiriyorsa yazılmalıdır.